Case Study

Ziekenhuis 'la Citadelle':
Beveiligen zonder intomen, een geslaagd compromis

Een oud verzadigd systeem, nieuwe vereisten inzake veiligheid, het toevoegen van nieuwe vestigingen hebben er enkele jaren, de 'CHR La Citadelle' toe doen beslissen het toegangscontrolesysteem te vernieuwen en te herdenken. IDtech heeft het vertrouwen gewonnen van de meest belangrijke gezondheidsinstelling van de gemeenschap Wallonië-Brussel. Een bezoek aan de instelling enkele maanden na de in dienst stelling.

Centre Hospitalier la Citadelle

Alle toegang ontzeggen is één van de eenvoudigste wijzen om de veiligheid van de te beveiligen lokalen, te verzekeren. Maar als het om een ziekenhuis gaat, van nature een openbare instelling met een voortdurend heen-en-weergeloop, ontvangstplaats en een zekere urgentie niet-compatiebel met controleprocedures die de verplaatsingen vertragen, moet een maximum aan faciliteiten toegekend worden aan alle partijen: personeel, patiënten, bezoekers, externen. Nochtans, de evolutie van de risico's is zodanig, zoals bepaalde recentelijk gebeurde dramatische zaken in het Brusselse hebben aangetoond dat de toegangscontrole in ziekenhuizen niet meer als niet-prioritair mag beschouwd worden. De verantwoordelijken van de 'CHR La Citadelle' van Luik hebben dit goed begrepen. Hun ervaring werd opgetekend tijdens een onderhoud ter plaatse. Ontmoeting met Mevr Monique Couture, Hoofd van de Technische dienst en Dhr Jean Olivier, hoofd van de dienst Institutionele Communicatie.

Welk idee schuilt er achter de toegangscontrole van de CHR?

Monique Couture: "De behoeften die werden uitgesproken en medegedeeld aan onze leverancier IDtech zijn de volgenden: het aantal toegangen beperken tot het ziekenhuis in vergelijking met de vroegere situatie, het gebouw's avonds volledig afsluiten, toegang verlenen aan gerechtigde personen, de werktijden van het personeel beheren. Daarenboven dienen bepaalde interne zones beveiligd te worden daar waar personen's nachts alleen werken in quasi verlaten sectoren (labo, sterilisatie...). Vanwege het personeel was er een vraag naar een controlesysteem. Bepaalde informatica- en medische installaties die gevoelige, vitale elementen of confidentiële informatie bevatten, worden eveneens beveiligd. Bepaalde lokalen en zones werden eveneens van een toegangscontrole voorzien: de kleedkamers om herhaaldelijke diefstallen te voorkomen, de operatiezalen, de spoedgevallen..."

Welk type Sesam heeft U aan het personeel geleverd?

M.C: "Het betreft een proximiteitsbadge ter grootte van een bankkaart, zonder contacten, met een foto en de naam van de persoon. Deze badge dient zichtbaar gedragen te worden op de werkkledij. Meer dan 5000 badges werden verdeeld aan alle gerechtigde personen, leden van het personeel of externen, zoals leveranciers, techniekers voor het onderhoud of de controle van machines, liften, bewakers van de Lantijn gevangenis, aalmoezeniers, leraren Pediatrie, leden van het Rode Kruis, enz.
Op de badge werd een kleurencode aangebracht die toelaat te weten of de persoon een verpleger, dokter, technisch persoon, bezoeker, enz, is. De patiënten krijgen uitleg over deze kleurencode tezamen met de onthaalbrochure bij de opname. Dit vergemakkelijkt veel, zoals bijvoorbeeld voor patiënten die leesmoeilijkheden ondervinden, en bevordert de veiligheid: een persoon met kwade bedoelingen kan zich niet zo gemakkelijk voor iemand anders voordoen."

Waar dient de magneetstrip voor op de badge?

M.C: "Deze zal binnenkort gebruikt worden om betalingen te beheren, i n het restaurant bijvoorbeeld."

Wat gebeurt er in geval van verlies van een badge?

M.C: "In geval van verlies of diefstal hebben we een telefoonlijn met antwoordapparaat die aan het personeel toelaat het probleem te melden. De badge wordt dan onmiddellijk gedesactiveerd en we maken een vervangbadge aan."

Welk is het type traject van een personeelslid zoals geregistreerd door de badgelezers?

M.C: "De personen komende met de bus begeven zich direct naar één van de toegangen gereserveerd voor het personeel, waar zij hun badge tonen. De personen die met de auto reizen hebben toegang via hun badge tot een voorbehouden parking. Daarna begeven zij zich allen naar de kleedkamers, die enkel kunnen geopend worden met een badge. Daarna gaan zij naar hun dienst, waar zij prikken aan een ander type lezer, maar steeds met dezelfde badge. De toegang tot de dienst is slechts mogelijk indien de personen langs de kleedkamers zijn gegaan, wat er hen toe verplicht te prikken in werkkledij.
Sommige zones worden 24u/24 bewaakt, anderen slechts 's nachts. Gedurende de dag hebben alle personeelsleden quasi overal toegang, maar na het sluitingsuur zal hen de toegang geweigerd worden, behalve indien zij een toelating voor de nacht hebben voor een wachtdienst, maar dit is niet van toepassing op het administratief personeel bijvoorbeeld. Elke type toegang is gebonden aan de functies van de persoon. Wij programmeren het systeem in functie van de elementen die ons worden doorgegeven door de personeelsdienst over de activiteiten van de persoon.
Alle deuractivaties via badgelezers worden opgetekend, wat toelaat de gangen van het personeel binnen de gebouwen na te gaan. Maar dit enkel in geval van incidenten: wij gebruiken deze gegevens niet om het personeel te bespieden; er is hierover een akkoord met de vakbond. Er is ook een interventie van de juridische autoriteiten nodig om deze gegevens door te geven. Enkel de prikkingen worden doorgegeven aan de diensthoofden.
Boven op de badgelezers werden meerdere deuren zonder lezer van een magneetcontact voorzien. Dit laat toe te weten of de deuren open of dicht zijn en op welk ogenblik zij geactiveerd werden. Andere binnendeuren werden uitgerust met een sluiting via elektromagneet, wat aan het personeel toelaat deze lokalen te verlaten zonder problemen, zelfs na het normale uur, maar het openen aan de buitenkant van de dienst is niet meer toegelaten.
Alle uitgangen na het sluitingsuur worden hierdoor opgemerkt, of ze nu toegelaten zijn of niet. Sommige deuren die vroeger geopend konden worden van binnenaf zonder badge, zijn nu beveiligd, wat personen die zich opzettelijk zouden hebben laten opsluiten in het gebouw, het onmogelijk maakt buiten te geraken naar believen. Zij worden er nu toe verplicht buiten te gaan via een deur gecontroleerd door wachters."

Wat gebeurt er in geval van een abnormale opening van een deur?

M.C: "Wij hebben onze eigen interne veiligheidsploeg. Buiten de toegelaten toegangsuren zit er een wachter voor een scherm die alle abnormale deuropeningen in alle zones onder controle signaleert . Hij kan één van zijn collega's via radio of beeper naar de plek van het voorval sturen."

En in geval van brand?

M.C: "Wij kunnen het volledige systeem desactiveren om een snelle evacuatie toe te laten."

Behalve de badge zijn er ook nog andere controlesystemen?

M.C: "Wij denken eraan camera's te installeren, maar dit is nog maar een project."

Zijn er nog andere projecten in dit domein?

M.C.: "Ja, wij voorzien de vestiging 'Château Rouge' van prikklokken, toegangslezers en een tiental magneetcontacten. Voor de 'Citadelle' worden bijkomende lezers gepland. Wij zullen binnenkort ook over een systeem beschikken dat toelaat op een controlescherm van de bewaking, het deel van het plan van het ziekenhuis die de plaats weergeeft waar er een incident heeft plaatsgehad, af te beelden. IDtech werd gecontacteerd om het project te starten. Wij zouden ook graag het camerasysteem binden aan het toegangscontrolescherm, wat toelaat na te kijken of de persoon die prikt, wel degelijk fysiek aanwezig is door een vergelijking met een personeelsbestand met foto. Dit zou ons vooral van nut zijn om wagendiefstal te voorkomen.
Wij denken ook aan een kartonnen badgesysteem, goedkoop en wegwerpbaar, die een toegang op elk uur zou geven, maar beperkt in de tijd, aan bepaalde bevoordeelde bezoekers zoals bijvoorbeeld de kersverse vaders in de kraamkliniek bijvoorbeeld !"

Sinds wanneer is het nieuwe systeem operationeel?

M.C.: "Sinds begin 1999. Het werd eerst geïmplementeerd te 'Sainte Rosalie' om te beginnen, daarna in de 'CHR'. Een groot deel van de bestaande bekabeling (deze van het vorige systeem) kon behouden worden. Dit was een enorme tijdswinst en heeft ons kosten bespaard qua uitrusting. Zijn nieuw en eigen aan IDtech : de bekabeling voor de bijkomende lezers, alle kaartlezers en de software wat normaal is in een domein waar de evoluties snel en sterk zijn.
Alle gegevens worden gecentraliseerd in de 'Citadelle' via netwerkverbindingen, zelfs deze van 'Sainte Rosalie' en 'Château Rouge'."

Welke verbeteringen, welke effecten heeft U kunnen bemerken sinds de in dienst stelling?

M.C.: "De aanwezigheid van een foto op de badge is een belangrijk pluspunt voor wat betreft de veiligheid en de herkenning van de drager van de badge. Het aanmaken van de badge, toevoegen van de foto inbegrepen, gebeurt onmiddellijk, wat vroeger niet het geval was. Wij zijn nu verlost van een systeem van tijdelijke badges dat moeilijk te beheren was. Buiten dit zichtbare aspect is het duidelijk dat een reeks van binnendringingen verijdeld werd, maar waar wij nooit kennis van zullen hebben. En de diefstallen in de kleedkamers verminderen ook."

Jean Olivier: "Bovendien zijn de badge en de foto een federatief element en communicatiemiddel tussen de personeelsleden, die aangezien hun aantal, niet allemaal bij naam gekend zijn. Buiten alle veiligheidsoverwegingen levert dit teken van samenhorigheid iets positiefs aan ons dagelijks professioneel leven."

(Opgetekend door Patrick Bartholomé)

Mevr Monique Couture, ingenieur, hoofd van de Technische Dienst, bevoegd onder andere voor het superviseren van de interne bewakingsdienst en vragen inzake veiligheid.

Dhr Jean Olivier, hoofd van de dienst Institutionele Communicatie.

De 'Citadelle': een klein stadje in het hart van de Stad

Het Regionaal Ziekenhuis "La Citadelle" is een intercommunale die 16 gemeenten en een zeker aantal financiële en medische instellingen groepeert. De "Citadelle", gebouwd op een plateau dat de vallei van de Maas domineert, heeft zijn naam te danken aan het oude militaire verlaten verdedigingswerk, die zij heeft opgevolgd op deze prachtige vestiging. Deze Luikse ziekenhuisinstelling, de belangrijkste van de Waalse-Brusselse Gemeenschap, bestaat momenteel uit vier vestigingen: de eigenlijke "Citadelle" en de vestigingen "Château Rouge", "Val d'or" en "Sainte Rosalie", gesitueerd in de stad.
Het geheel omvat 1.043 bedden, realiseert 39.000 opnames per jaar, telt elk jaar 2.000 geboortes, behandelt gemiddeld meer dan 200 spoedgevallen per dag en geeft werk aan 3.000 personen. Daarbij nog ongeveer een stroom van 6.500 dagelijkse bezoekers en een belangrijke stroom leveranciers.

3.500 badges van IDtech gaan rond in het ziekenhuis die gebruikt worden voor de activatie van 10 prikklokken en 60 badgelezers. Meer dan honderd deurmangneetcontacten zijn in gebruik.